+298 219484 er@er.fo
Leiðreglur hjá WHO útgivnar á føroyskum

Leiðreglur hjá WHO útgivnar á føroyskum

Tá álvarsamar farsóttir herja, mugu avgerðir ofta takast í skundi og stundum eisini á ivasomum vísindaligum grundarlagi. Tíðartrýst og avmarkað tilfeingi kunnu forða umhugsan, heildarhugsan og gjøgnumskygni, ið ein sterk, etisk støðutakan annars krevur.

Til at stuðla undir etisku handfaringina í slíkum støðum, hevur heimsheilsustovnurin WHO í 2016 givið út bókling við leiðreglum fyri etiska handfaring av smittusjúkum. Etiska ráðið í Føroyum hevur nú, í sambandi við COVID-19, tikið stig til at týða hendan bókling, og gevur hann út undir heitinum Leiðreglur fyri etiska handfaring av smittusjúkum.

Bóklingurin er í 14 pørtum, sum hvør viðger teir etisku spurningar, sum kunnu knýta seg at einum ávísum øki. Til dømis skyldur hjá stjórnum og altjóða samfelagnum, tillutan av avmarkaðum tilfeingi, gransking í farsóttartíð, skjót vitanarlutan, og rættindi og skyldur hjá heilsustarvsfólki.

Bóklingurin er ætlaðar sum íkast til almennar, fólkaheilsuligar etiskar leiðreglur. Tær skulu tí lesast saman við meira almennum vegleiðingum um evnir sum fólkaheilsueftirlit, gransking við menniskjum, og tørvin hjá viðbreknum bólkum.

Etiska ráðið vónar, at bóklingurin er brúkiligur hjá myndugleikum, læknum, heilsustarvsfólkum, granskarum, framleiðarum av heilivági og heilsuútgerð, hjálparfelagsskapum, tíðindafólkum og øðrum viðkomandi pørtum, ið ráðleggja og taka lut í átøkum móti farsóttum bæði í privata og almenna geiranum.

Les bóklingin undir Útgávur.

Alment tiltak í Suðuroy

Etiska ráðið skipar nú almennum tiltaki í Suðuroy. Kjakfundur verður á Miðnámsskúlanum í Suðuroy sunnudagin 8. november 2020 frá kl. 14.30 til 17.00, og til viðgerðar eru etiskir spurningar, sum knýta seg at gentøknifrøði, ið hevur ávirkan á menniskju.

Stóru frambrotini innan gentøkni seinastu árini krevja, at vit í dag og næstu tíðina skulu viðgera og taka støðu til stórar etiskar spurningar, sum ikki áður hava verið á breddanum. Skulu vit til dømis hava alt at vita um, hvørjar arvaligar sjúkur vit eru berarar av? Hvør skal hava atgongd til upplýsingar um okkara ílegur og arvaeginleikar?

Hvussu skulu vit samrøða um slíkar spurningar, tá vitanin og møguleikarnir innan hesa tøkni næstan ongi mørk kennir?

Etiska ráðið eygleiðir gongdina í samfelagnum og tekur, av egnum ávum, til viðgerðar almennar og prinsipiellar etiskar spurningar um gransking í og nýtslu av biotøknifrøði og gentøknifrøði, ið hevur ávirkan á menniskju. Ráðið skal upplýsa almenningin og taka etiskar spurningar til umrøðu í almenninginum, og er við til at byggja upp almenna vitan og førleikar um etiskar spurningar í Føroyum.

Jógvan Dahl, fyrrverandi lærari og varaskúlastjóri á Venjingarskúlanum, fer at stýra fundinum, og tey, sum fara at hava upplegg og at taka lut í panelinum, verða Anne Mette Greve Klemensen, Marjun Bæk, Noomi O. Gregersen, Svein-Ole Mikalsen og Jógvan D. Hansen. Les skránna her.

Tiltakið er ókeypis og øll eru hjartaliga vælkomin.
Uppleggini kunnu síggjast her: www.etiskaradid.fo

Etiska ráðið vitjar á miðnámi

Etiska ráðið vitjar á miðnámi

Gentøkni og genomkanningar eru á skránni, tá ið Etiska ráðið í heyst vitjar miðnámsskúlar kring landið. Endamálið við vitjanini er at koma á tal við næmingar og lærarar, sum vita eitt sindur um evnið, og skifta orð um etiskar spurningar, sum knýta seg at tí.

Etiska ráðið hevur í heyst verið á einari vitjunarrøð til miðnámsskúlarnar, har høvi hevur verið at fáa næmingar og lærarar á tal. Vit hava kjakast um etiskar spurningar, sum knýta seg at gentøkni og genomkanningum, og við okkum hava vit havt Noomi O. Gregersen, verkætlanarleiðara fyri FarGen. Vitjanir hava verið í oktober og enda í Suðuroy í november.

Myndin er frá vitjanini á Miðnámi í Vestmanna 22. oktober 2020. Katrin D. Apol tók myndina. Á myndini síggjast Arnbjørn Ó. Dalsgarð, fakligur skrivari hjá Etiska ráðnum, Magnus Gaard, rektari á Miðnámi í Vestmanna, Anne Mette Greve Klemensen, forkvinna í Etiska ráðnum, Noomi O. Gregersen, FarGen, og Marjun Bæk, limur í Etiska ráðnum.

Nýggj forkvinna í Etiska ráðnum

Nýggj forkvinna í Etiska ráðnum

Anne Mette Greve Klemensen, prestur, tekur við eftir Hildur við Høgadalsá.

Hildur við Høgadalsá hevur valt at takka fyri seg sum forkvinna í Etiska ráðnum, og hevur landsstýrismaðurin í heilsumálum tilnevnt Anne Mette Greve Klemensen sum nýggja forkvinnu.

Anne Mette Greve Klemensen gjørdist cand.theol í 2010 og tók sangútbúgving frá Sjællands kirkemusikskole árið fyri.

Í 2011 gjørdist Anne Mette sóknarprestur í Fuglafjarðar prestagjaldi, har hon hevur virkað, inntil hon tók við embætinum sum sóknarprestur í Suðurstreymoyar eystara prestagjaldi fyrr í ár. Harumframt hevur Anne Mette serkunnað seg innan eksistentiellar lívsstøður hjá barnakonum.

Í Etiska ráðnum eru 9 limir, ið verða settir fyri 4 ár í senn. Limirnir verða sitandi í ráðnum, til nýggir limir eru tilnevndir.