+298 219484 er@er.fo

Etisk kvøldseta: Polarisering

 
 

Slutt å skylde på polarisering. Problemet er at offentligheten holder på å  bryte sammen, skriver Anja Sletteland. – Morgenbladet

Fyrsta týsdag í hvørjum mánaði í vetrarhálvuni, bjóðar Etiska ráðið til etiska kvøldsetu í KFUK-húsinum. Týskvøldið 4. novembur kl. 19 fara vit at hoyra um polarisering.

 

Heimurin gerst alsamt meira polariseraður, verður ofta nevnt. Hóast vit ikki neyðturviliga eru meira ósamd enn vit altíð hava verið, hava nógvar ósemjur fingið eitt annað og meira ræðandi lyndi, og summi evnir tykjast beinleiðis ógjørlig at hava virðiligt orðaskifti um.

 

Sigri Gaini, ph.d. í politiskari heimspeki, fer hetta kvøldið at seta sjóneykuna á polarisering í almenna, politiska kjakinum og viðgera spurningin um, hví hetta er ein alsamt vaksandi avbjóðing í fólkaræðinum – bæði í Føroyum og í øðrum pørtum av (vestur)heiminum.

 

Suni Poulsen, sálarfrøðingur, fer at hugleiða um sálarfrøðiligu síðurnar av polarisering, herundir orsøkir til hví vit kunnu vera so rúkandi ósamd, at vit beinleiðis skipa okkum í pólar. Serliga verður útgangsstøðið tikið í granskingini hjá amerikanska moralpsykologinum Jonathan Haidt.

 

Tiltakið er ókeypis, og øll eru hjartaliga vælkomin.

Raðfestingar í almennum heilsutilboðum

8. septembur 2025 varð almenn ráðstevna hildin í Norðurlandahúsinum við heitinum “Raðfestingar í almennum heilsutilboðum: Hvat er rætt og rættvíst at gera?”. Ráðstevnan hevði til endamáls at birta í kjak um raðfestingar av heilsutilboðum innan almenna geiran, og at varpa ljós á týdningin av gjøgnumskygni og rættvísi í raðfestingarprosessum.
 
Á skránni vóru fyrilestrar at hoyra um raðfestingar úr ymiskum sjónarhornum:
 
• Kjeld Møller Pedersen, professari í heilsubúðskapi, Syddansk Universitet.
• Sirið Stenberg sum fyrrverandi landstýrisskvinna í heilsu- og almannamálum.
• Hjørdis Mortensen, stjóri í almannaverkinum.
• Pál weihe sum professari í arbeiðismedisin og fyrrverandi leiðari á Landssjúkrahúsinum.
• Jógvan D. Hansen, lærari í heimspeki á Fróðskaparsetri Føroya.
• Pallborðskjak. Jana Mortensen leiddi.
 
Ráðstevnan var ókeypis, og var stuðlað av Betri Stuðul.
 
Tað vóru Etiska ráðið, Sjúkrarøktaretiska ráðið, og Siðfrøðinevndin hjá felagnum Føroyskir Sálarfrøðingar, sum í felag skipaðu fyri.

Upptøkur

Upptøkurnar frá tiltakinum eru her:

Bergur Debes Joensen, formaður í Etiska ráðnum, bjóðar vælkomin

Kjeld Møller Pedersen, professari í heilsubúðskapi á Syddansk Universitet

Jógvan D. Hansen, lærari í heimspeki á Fróðskaparsetri Føroya

Sirið Stenberg sum fyrrverandi landsstýriskvinna í heilsu- og almannamálum

Hjørdis Mortensen, stjóri í Almannaverkinum

 

Pál Weihe sum lækni og fyrrverandi leiðari á Landssjúkrahúsinum

Pallborðsorðaskifti

Etisk evni

Hesi evni viðgera vit í Etiska ráðnum.

Um Etiska Ráðið

Les um endamálið við Etiska ráðnum.

Ráðslimir

Etiska ráðið hevur 9 limir, ið sita 4 ár í senn.

Etiskar kvøldsetur

Fyrsta týsdag í hvørjum mánaði í vetrarhálvuni bjóðar Etiska ráðið til etiska kvøldsetu kl. 19 í KFUK-húsinum í Havn. Hvørt kvøld fara ein ella fleiri gestir at greiða frá onkrum etiskt viðkomandi evni.
 
Skrá fyri veturin:
 
7. oktobur: Demokrati
4. novembur: Polarisering
2. desembur: Breitt samtykki í heilsugransking
6. januar: Berarakanningar
3. februar: Dumhet, idioti og dumme idioter
3. mars: Sosialur ójavni í heilsu
 
Lýst verður við hvørjum einstøkum tiltaki so hvørt.

Etisk kvøldseta: Demokrati

Ingen tilgængelig billedbeskrivelse.

Fyrsta týsdag í hvørjum mánaði í vetrarhálvuni bjóðar Etiska ráðið til etiska kvøldsetu í KFUK-húsinum. Byrjað verður týskvøldið 7. oktobur við einum samstarvi við Føroya Fólkaháskúla um evnið demokrati. At fólkaræðið er undir trýstið, er ein vaksandi ótti í vesturheiminum. Óttin stendst millum annað av, at viljin – ella evnini – til siðiligt orðaskifti okkara millum tykist at minka støðugt. Hetta sæst serliga aftur, tá ósemjur eru um etisk viðurskifti. Hetta kvøldið fara vit at hoyra nærri um fólkaræðið, og hvat tað krevur av okkum at liva saman, hóast ósemjur.

 

Jógvan D. Hansen, lærari í heimspeki, fer at hugleiða um evnið út frá bókini ”Hvat er demokrati” hjá Hal Koch. Bókin kom út í 1945, og er merkt av krígnum og týsku hersetingini av Danmark, har fólkaræðið varð avtikið. Viðgerðin av umstøðunum hjá fólkaræðinum, og boðskapurin um fólkaræðið sum ein lívsformur, har samrøða má vera miðdepilin, er tó líka aktuellur í dag.

 

Torkil Tórgarð, nýggjur stjóri á Føroya Fólkaháskúla, fer at greiða frá háskúlarørsluni, sum tók skap í árunum kring innførsluna av donsku grundlógini, og sum varð tætt sameint við menningini av nýggja fólkaræðinum í Danmark. Háskúlarørslan kann sostatt skiljast sum eitt demokratiskt projekt, sum m.a. leggur dent á demokratiskt dannilsi og sambandið millum borgara og samfelag. Í samband við kvøldsetuna hava næmingar á háskúlanum arbeitt við evninum ‘demokrati‘, og verða málningar teirra eisini sýndir fram á kvøldsetuni.

 

Tiltakið er ókeypis, og øll eru hjartaliga vælkomin.

Almenn og ókeypis ráðstevna um raðfestingar í almennum heilsutilboðum

 
 8. septembur 2025 varð almenn ráðstevna hildin í Norðurlandahúsinum við heitinum “Raðfestingar í almennum heilsutilboðum: Hvat er rætt og rættvíst at gera?”. Ráðstevnan hevði til endamáls at birta í kjak um raðfestingar av heilsutilboðum innan almenna geiran, og at varpa ljós á týdningin av gjøgnumskygni og rættvísi í raðfestingarprosessum.
 
Á skránni vóru fyrilestrar at hoyra um raðfestingar úr ymiskum sjónarhornum:
 
• Kjeld Møller Pedersen, professari í heilsubúðskapi, Syddansk Universitet.
• Sirið Stenberg sum fyrrverandi landstýrisskvinna í heilsu- og almannamálum.
• Hjørdis Mortensen, stjóri í almannaverkinum.
• Pál weihe sum professari í arbeiðismedisin og fyrrverandi leiðari á Landssjúkrahúsinum.
• Jógvan D. Hansen, lærari í heimspeki á Fróðskaparsetri Føroya.
• Pallborðskjak. Jana Mortensen leiddi.
 
Ráðstevnan var ókeypis, og var stuðlað av Betri Stuðul.
 
Tað vóru Etiska ráðið, Sjúkrarøktaretiska ráðið, og Siðfrøðinevndin hjá felagnum Føroyskir Sálarfrøðingar, sum í felag skipaðu fyri.